Corona en fijnstof

Bron: Cole et al 2020

Wetenschappers van de universiteit van Birmingham hebben onderzoek gedaan naar de relatie tussen het Covid-19 virus en de luchtkwaliteit in Nederland. Er zijn al meer onderzoeken gedaan naar een dergelijke relatie (o.a. in de USA) omdat het virus met name toeslaat op de luchtwegen. Er zijn steeds meer aanwijzingen uit Europa, de VS en China dat vuile lucht de impact van het Covid-19 virus verergert. Maar de studie van de uitbraak in Nederland is bijzonder omdat de ergste luchtverontreiniging niet gevonden wordt in stedelijke gebieden maar met name in sommige landelijke gebieden met een hoge concentratie aan intensieve veehouderijen.

De Britse wetenschappers vonden overtuigend bewijs van het bestaan van een statistisch significante positieve correlatie tussen luchtverontreiniging en Covid-19-gevallen, ziekenhuisopnames en sterfgevallen. Die correlatie is het sterkst met fijnstof van de grootte PM 2.5, dat vooral ontstaat door het vrijkomen van NH3 (ammoniak) in de intensieve veehouderij. NO2 heeft ook effect maar veel minder, zo bleek.

Bron: Cole et al 2020

Een verhoging van de fijnstofconcentratie met 1 µg/m3 levert volgens de onderzoekers een stijging van de sterfte op tussen 13,0% en 21,4%. Dat is aanmerkelijk hoger dan in een recente studie in de USA, waar men op een stijging van 8% uitkwam.

Op het kaartje hierboven is te zien dat fijnstof PM2.5 met name ontstaat in het ZO van Nederland, waar de veedichtheid vanwege intensieve veehouderijen (met name varkens en pluimvee) zeer hoog is. Deze regio is sowieso al een risicogebied in de virusoverdracht tussen dier en mens. Ruim 10 jaar geleden was er de Q-koorts, de overdracht van virussen van geiten en schapen op de mens. Deskundigen schatten dat er sinds de epidemie 95 patiënten zeker of waarschijnlijk aan Q-koorts zijn overleden. Een veelvoud heeft blijvend klachten aan de Q-koorts overgehouden. Onlangs werd in enkele nertsenfarms in ZO-Brabant vastgesteld dat het Covid-19 virus van nertsen overgedragen was op mensen.

Bij het onderzoek werd rekening gehouden met meer dan 20 mogelijk verklarende factoren  zoals inkomen, leeftijd, gezondheid, opleidingsniveau, armoede, etniciteit, werkomgeving et cetera. De onderzoekers benadrukken dat ze hiermee geen oorzakelijk verband hebben aangetoond tussen luchtverontreiniging en Covid-19. Doorslaggevend bewijs zal moeten komen uit data van individuen in plaats van data per gemeente, maar die zijn nog niet beschikbaar.  De statistische correlatie tussen fijnstof en Corona lijkt in elk geval met deze studie vast te staan.