Verantwoording

Het lijkt wel alsof de hele wereld in de ban is van de vermeende katastrofale opwarming van de aarde, geinitieerd door onder andere recente rapporten van het IPCC en de documentaire van Al Gore. De media hebben de berichtgeving opgepakt en er een ware hype van gemaakt. Alle neuzen staan één kant op, voor afwijkende meningen is geen plaats. Dissidente wetenschappers worden afgeserveerd als sukkels of marionetten van de olie-industrie, wetenschapsjournalisten roepen zelfs op om deze dissidenten geen plaats meer te geven in de krant! Het heeft er alle schijn van dat het wetenschappelijke gehalte van het debat -voor zover er nog sprake is van een debat- lijdt onder de politiek-ideologische druk om de wereld te “redden” van de onontkoombare ondergang als gevolg van het versterkt broeikaseffect. De waarheid is vandaag de dag blijkbaar een kwestie van herhalen en een goede variatie in de herhaling.

nyt

Op deze site wordt getracht uit te zoeken wat de feiten zijn waarop de rapporten van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) zijn gebaseerd en wordt op zoek gegaan naar wetenschappers die daar vraagtekens bij zetten. Geen randfiguren, maar vooraanstaande wetenschappers met een prima staat van dienst.  De klimaatwetenschap staat nog in de kinderschoenen. Iedereen die beweert dat hij zeker weet dat het wereldklimaat over 50 jaar zus of zo zal zijn, is een jokkebrok. De twijfels over de oorzaken en gevolgen van klimaatveranderingen zijn er, en zo hoort het ook in de wetenschap. De vraag is dan ook gerechtvaardigd of je aan een twijfelachtige hypothese (toename CO2 veroorzaakt flinke opwarming)  verregaande beleidsmatige conclusies moet verbinden, zoals dat nu gebeurt. Die politieke vraag wordt veel te weinig gesteld.

In het NRC van 7 juni 2009 schrijft hoogleraar Louise Fresco:      “…An Inconvenient Truth bevat talloze fouten. Zo suggereerde Gore ten onrechte dat de zeespiegel op korte termijn met zes meter zou stijgen en dat de bewoners van atollen in de Stille Zuidzee nu al voor het water zijn gevlucht. Een Britse rechter verbood zelfs de vertoning op scholen wegens het misleidende karakter van de film. Toch heeft dit alles niets aan het commerciële en politieke succes van de film afgedaan. Het geval Al Gore vormt in mijn ogen een waterscheiding. Blijkbaar loont het om onzorgvuldig te zijn als je maar kunt bogen op zuivere intenties. Als de boodschap meer effect heeft dankzij demagogische middelen, dan heiligt het doel de middelen. Het zou me niet verbazen als er bij Food, Inc. sprake is van een vergelijkbare bewuste afweging. Men kan immers nog achteraf rectificeren. En trouwens, de industrie liegt nog veel erger, zo wordt in de documentaire gesuggereerd: „De industrie wil niet dat u de waarheid weet, want als u het wist, dan zou u [het] niet meer eten.”

Dit fenomeen doet zich niet alleen voor bij voedsel en klimaat, maar ook bij energie, gezondheid en ontwikkelingshulp. Deze maatschappelijke kwesties hebben gemeen dat ze zeer ingewikkeld zijn en geplaagd worden door wetenschappelijke onzekerheden. Die zitten deels in het feit dat de causale mechanismen nog onvoldoende begrepen zijn, maar vooral in de omstreden politieke consequenties die getrokken zouden moeten worden. Moeten we bijvoorbeeld nu wel of niet CO2 opslaan en genetisch gemodificeerde organismen verbieden? Is wereldhandel nu slecht of goed? De publieke mening wordt daarbij maar al te vaak gemanipuleerd door een eenzijdige voorstelling van zaken, halve waarheden en suggestief taalgebruik.

Uit deze manier van werken spreekt niet alleen een minachting voor het publiek. Er wordt zo ook een glijdende schaal geïntroduceerd waarbij de waarheid in dienst staat van een hoger doel. Felle kritiek leveren is een bewijs van ethisch handelen geworden, ongeacht de kwaliteit van de argumenten.

De ongemakkelijke waarheid is dat daarmee de waarheid zelf wordt opgeofferd. Zeer weinig intellectuelen en journalisten blijken bereid de kritiek zelf aan kritiek te onderwerpen. Want als je een geweten hebt, dan mag je niet de nodige nuance aanbrengen en zeggen dat modernisering en technologie niet per definitie fout zijn en juist ook veel goeds gebracht hebben. Dan zwijg je, om niet de verdenking op je te laden dat je geen hart hebt. Zo is een nieuwe tirannie ontstaan, die van de onweersproken kritische klasse. En dat is de meest ongemakkelijke waarheid. ” Zelden is zo duidelijk verwoord wat het probleem in de klimaatdiscussie is.

sluijter.

Een merkwaardig fenomeen is dat het lijkt alsof de scheidslijn tussen een klimaatalarmistische en klimaatkritische houding samenvalt met de politieke verhouding links-rechts. Dat kan te maken hebben met de klassieke gedachte dat links de hoeder van levenskwaliteit is en rechts vooral rijkdom nastreeft, maar dit beeld is simplistisch en achterhaald. Het is ontegenzeggelijk zo dat links nog steeds veel mensen herbergt a la ex-minister Jaqueline Cramer en Wijnand Duyvendak, die krampachtig volharden in ‘the science is settled’, maar er zijn ook mensen in het linkse kamp die ik gerust tot de ‘verlichten’ kan rekenen. Een daarvan is emeritus-hoogleraar Frans Sluijter. Dat bewijst een recent artikel van de PvdA-prominent in het blad S&D van de Wiarda Beckmanstichting.

Sluijter stelt in een artikel de nog steeds breed aanvaarde hypothese dat ‘de opwarming van de aarde’ wordt veroorzaakt door menselijk handelen aan de orde. Hij neemt daarbij geen blad voor de mond. Als professor in de theoretische natuurkunde kan hij niet anders dan grote vraagtekens zetten bij een hypothese die door anderen al jaren wordt verkocht als feit. Hij herkent daarbij religieuze aspecten in de klimaatdiscussie, die ook al door anderen zijn waargenomen.

Sluijter: “ Klimaatwetenschappen vormen een schoolvoorbeeld van een post-normale wetenschap, waarbij de toepassing op de publieke zaak geplaagd wordt doordat de feiten onzeker zijn, de waarden ter discussie staan, de belangen groot zijn en de gevraagde beslissingen door velen als spoedeisend ervaren worden. De klimaatverandering wordt soms ook gezien als een ethisch of zelfs theologisch probleem, met bijbehorend schuldgevoel en behoefte tot boetedoening. Deze religieuze component die de klimaatdiscussie is binnengeslopen, leidt behalve tot een gebrek aan rationaliteit ook tot verkettering van mensen die er anders over denken.”

Ook de kongsi van wetenschap en politiek, ultiem belichaamd door het IPCC , wordt door Sluijter feilloos gefileerd. Een uit wetenschappelijk oogpunt bezien nadelige ontwikkeling hierbij is dat vanwege de verstrengeling van politiek en wetenschap de geldstromen voor nieuw onderzoek zeer sterk gestuurd worden door de politiek-maatschappelijke mores die de afgelopen jaren heeft geheerst in het klimaatdebat.

Sluijter: “ Heden ten dage kennen we echter een zeer nadrukkelijk wetenschapsbeleid met een systeem van financiering van onderzoek dat berust op het doen van voorstellen die beoordeeld worden door jury’s. Dat heeft het wetenschappelijk leven grondig veranderd. Onderzoekers zijn voor hun loopbaan zeer afhankelijk geworden van hun vaardigheid om voorstellen te schrijven die genade kunnen vinden in de ogen van die jury’s. Daarnaast worden op hoger niveau de budgetten vastgesteld die aan de verschillende vakgebieden worden toegewezen. Bij dit laatste speelt het maatschappelijk belang dat politici aan een vakgebied toekennen een belangrijke rol. Dat veranderingen in het klimaat maatschappelijk belang hebben zal door niemand bestreden worden, maar als je daar dan modellen voor maakt die dramatische veranderingen voorspellen en die de mogelijke gevolgen breed uitmeten, blijkt het aanzienlijk eenvoudiger om aan ruime fondsen te komen dan dat voor kritische onderzoekers het geval is.”.

Wie het artikel van Sluijter in zijn geheel wil lezen klikt hier.

Deze site is voortdurend onder constructie. Het poogt zowel een naslagfunctie te hebben als een blogfunctie. Voor op-en aanmerkingen hou ik me aanbevolen! U kunt me gewoon een email sturen:  rob [apenstaartje] klimaatgek.nl

rob de vos

Rob de Vos, geograaf

Deurne