Luchtcirculatietypen en klimaatverandering deel 2

In deel 1  van dit onderwerp is een kort overzicht gegeven van de Grosswetterlagen en de daarvan afgeleide classificaties. Het klimaat verandert voortdurend. De definitie die mijn leerlingen altijd moesten kennen van klimaat is:  het gemiddeld weer in een gebied berekend over 30 jaar. Nemen we dat gebied zeer klein, lokaal, dan zijn er schier oneindig veel verschillende klimaten op aarde. Dat is onwerkbaar. Vandaar dat we al die lokale klimaatjes classificeren, onderbrengen in grotere eenheden. De meest gebruikte indeling is die van Köppen-Geiger.

Koppen

Bron:  Wikipedia

Ons land heeft in deze indeling een Cfb-klimaat. Omdat een klimaat vaak een groter gebied beslaat, en vanwege die 30 jaar, zal Nederland niet snel in een andere klimaatzone terecht komen. Maar omdat het weer veranderlijk is, en het gemiddelde weer dus ook, zullen al die lokale klimaatjes wel voortdurend veranderen.  Klimaatverandering is van alle tijden. Lees verder

Luchtcirculatietypen en klimaatverandering deel 1

Het komt regelmatig voor: binnen 24 uur daalt of stijgt de temperatuur in ons land zomaar 10 graden of meer. De meesten weten wel hoe dat komt: de windrichting verandert en daarmee ook vaak het weer. Als er kou of warmte van elders (horizontaal) wordt aangevoerd heet dat advectie. De temperatuurschommelingen als gevolg van advectie kunnen in West-Europa erg groot zijn. Dat heeft te maken met het feit dat we in het westen de Atlantische Oceaan hebben en in het Oosten een enorm continent. De lucht vanaf de oceaan is vaak zacht en vochtig, oostenwind (uit Rusland) soms ijskoud (in de winter) of bloedheet (n de zomer). Of veel te koud voor de tijd van het jaar, zoals afgelopen Pinksteren toen we een paar dagen echte noorderwind hadden.

noordcirculatie

Bon:  Klimaatatlas van Nederland

Het brongebied van de lucht die toen ons land binnenstroomde was gelegen nabij de noordpool. De lucht warmt onderweg naar ons wel wat op maar niet heel veel, en dat hebben we gemerkt. Die binnenstromende luchtsoort heet ‘maritiem arctisch’. Wat behalve de ligging aan zee dus ook een grote rol speelt bij de soms grote temperatuurschommelingen in ons land is het feit dat we op gematigde breedte liggen: wind uit noordelijke richtingen brengt dan polaire of soms arctische lucht binnen, wind uit het zuidelijke richtingen subtropische of soms tropische lucht. Lees verder

Opnieuw records

De Volkskrant meldt dat er weer twee weerrecords gesneuveld zijn. Het eerste betreft de wel erg koude Pinksterdagen dit jaar. Sinds 1951 is het met Pinksteren niet zo koud geweest.  Ik kom daar later  op terug.

pinkster

Bron:  Volkskrant

Het tweede record was dat april 2016 de warmste was wereldwijd ooit gemeten:

april warm

Bron:  Volkskrant

Nu is dat niet zo verwonderlijk, want er was sprake van een uitzonderlijk sterke El Niño waarover op deze plek al vaker geschreven is. Zie bijvoorbeeld hier.  De Volkskrant bericht daar netjes over, met uitleg et cetera. En dat het de warmste april was ooit gemeten is best mogelijk. Maar daar moet je al wat voorzichtiger mee zijn, want die metingen van de wereldtemperatuur zijn niet zo betrouwbaar. Lees over de onbetrouwbaarheid van thermometermetingen en de berekeningen van een gemiddelde wereldtemperatuur hier. Lees verder

Help, de dokter verzuipt! (met dank aan Toon Kortooms)

smeltBron:  Nature  (excuses voor het ontbreken van een ijsbeer, Antarctica he 😉 )

Als trouwe lezer van Climategate.nl op Facebook werd ik vandaag opmerkzaam gemaakt op een heuse klimaatconferentie die momenteel in Rotterdam plaatsvindt. Heu?  Jazeker.  De C40, waar 40 steden in de wereld bijeen zijn gekomen om een vuist te maken tegen klimaatverandering. Ja! Dat doet me denken aan de tijd dat steden zich konden uitroepen tot kernwapenvrije gemeente.

Nou wil het geval dat ik al heel erg lang het NOS-Journaal mijdt als de pest.  Het is geen nieuws, of voorgebakken nieuws.  Maar vandaag zette ik toevallig de tv aan terwijl het journaal bezig was, en ik viel met mijn kont in de boter: een bericht over verschrikkelijk afsmelten van ijs op Antarctica.  Er werd zelfs een meneer van het KNMI bij gehaald om te vertellen waar het over gaat! Nou , dan zal t wel waar zijn, toch?  Op de achtergrond deelnemers van de C40 conferentie die druk met elkaar in gesprek waren om de wereld te redden, denk ik.

Daar wilde ik wel het mijne van weten. Eerst de site van het KNMI opgezocht, waar het bericht prominent op stond.  Toen de site van Nature bezocht, waar ik dit bericht vond (volg link). Ik las:  ‘Sea levels could rise by more than 15 metres by 2500 if greenhouse-gas emissions continue to grow.’ Could…….

Daarna naar het artikel zelf van de hand van David Pollard,  palaeoklimatoloog aan de Pennsylvania State University en Rob DeConto, aardwetenschapper aan de University of Massachusetts. Wat hebben ze gemeten? Wat heb ik gemist?  Nu, ze hebben niets gemeten, maar een model gemaakt dat voorspelt wat er in de toekomst gaat gebeuren. En het worst case scenario van dat model voorspelt dat in het jaar 2500 de zeespiegel wel 15 gestegen kan zijn.  Kan zijn…..

Mooi werk, modellen bouwen ;-). En redactie van het NOS-Journaal: weer even de aandacht gevestigd op die C40 conferentie in Rotterdam! Anders was die geheel aan de aandacht ontsnapt.  En niet te vergeten: dank aan het KNMI dat nooit te beroerd is om mee te werken aan dit prachtige staaltje non informatie.

Ik blijf u regelmatig op de hoogte houden van (gemeten) zeespiegeldata.

 

Koude winters in De Bilt

Al mijmerend over de zachte wintermaanden en kille maart en april ben ik maar weer eens in de data van De Bilt gedoken. Cijfers en grafieken blijven fascinerend. Hieronder ziet u een grafiek van de zogenaamde Hellmann koudegetallen van De Bilt sinds 1901. Het Hellmann koudegetal  (H), genoemd naar de Duitse meteoroloog Gustav Hellmann, is een maat voor de kou in het tijdvak van 1 november van het voorafgaande jaar tot en met 31 maart van het genoemde jaar. Het wordt verkregen door over dit tijdvak alle etmaalgemiddelde temperaturen beneden het vriespunt op te tellen met weglating van het minteken.

Hellmann1

Bron: KNMI

www.knmi.nl/nederland-nu/klimatologie/lijsten/hellmann

Volgens de nieuwste berekeningen was de winter van 1947 de koudste met een koudegetal van 342,8. De winter van 1963 staat op de tweede plaats met 337,2 en daarna volgt die van 1942 met 331,8. Ook recentere winters hebben relatief veel kou opgeleverd: 2010 (94,7), 2011 (80,6), 2012 (88,4) en 2013 (73,2). Lees verder

Afgelopen dagen buitengewoon koud

april 2016 de bilt

Bron:  https://weerstatistieken.nl/

De afgelopen dagen waren zeer koud.  Dat is te zien in bovenstaande grafiek. De brede grijze band geeft de gemiddelde klimatologische temperatuurwaarden weer voor De Bilt. Duidelijk is dat zowel de maximum als de minimum etmaaltemperatuur van de afgelopen dagen veel lager waren dan gemiddeld.

Maar is er ook een record te vieren? Lees verder

Wat u gaat betalen voor die windparken, en nog veel meer

Dr. Fred Udo is gepromoveerd in de kernfysica aan de Universiteit van Amsterdam. Als senior onderzoeker heeft hij gewerkt aan grote experimenten opgesteld bij de versnellers van CERN in Geneve. Verder is hij buitengewoon hoogleraar experimentele elementaire deeltjes fysica aan de Vrije Universiteit van Brussel. Geen domme gast dus.

De afgelopen jaren heeft hij zich intensief bezig gehouden met windenergie. Hij heeft er verstand van en kan rekenen. We staan aan de vooravond van de aanleg van enorme windparken, op zee en op het land. De windenergie binnen het energie-akkoord gaat ons minstens 53 miljard kosten zonder dat het milieu er veel mee opschiet. De kleinverbruiker (lees: u en ik) gaat de rekening betalen. Dat betekent 500 Euro per jaar boven op onze energierekening. En dat wordt in de toekomst alleen maar meer. De opbrengst aan energie van die enorme investering is zal niet meer dan 3% van het totale energieverbruik in Nederland zijn! Kees de Lange interviewde Fred Udo onlangs in Café Weltschmerz.

We zijn een lijdzaam volkje, mopperen graag maar komen zelden in actie. Maar als u wilt weten hoe u bij de neus genomen wordt en de komende jaren financieel gepakt, luister dan naar het interview.

CO2 maakt de aarde groener

greening

Bron: Boston University / R. Myneni

Een internationaal team van 32 auteurs van 24 instellingen uit acht landen heeft onlangs een studie in het tijdschrift Nature Climate Change gepubliceerd getiteld “Greening of the Earth and its drivers” .

Uit de studie blijkt een significante ‘vergroening’ van 25% tot 50%  van begroeide gebieden op aarde.  Minder dan 4% van het oppervlak vertoonde ‘browning’  (afname van het bladoppervlak). De gegevens zijn afkomstig van de NASA-MODIS en NOAA-AVHRR satellieten  van 1982 tot 2009. De data zijn verwerkt in 10 Global Ecosystem modellen.   ‘Vergroening’ betekent een stijging in bladoppervlak van planten, de leaf area index (LAI).  Groene bladeren produceren met behulp van zonlicht, CO2, water en voedingsstoffen uit de bodem suikers. Deze suikers zijn de bron van voedsel, vezels en brandstof voor het leven op aarde. Meer suikers worden geproduceerd als er meer CO2 in de lucht zit. Dit heet CO2 bemesting.  Veel glastuinders in ons land verhogen de CO2-concentratie in hun kassen tot 1000 a 1200 ppm om de productie te verhogen. Gemiddeld is het atmosferisch CO2-gehalte momenteel ongeveer 400 ppm.

Ongeveer 85% van het ijsvrije landoppervlkak van de aarde is bedekt met vegetatie.  Deze groene gebieden nemen ongeveer 30% van het totale aardoppervlak in beslag.  Deze vergroening, de toename van het bladoppervlak, is net zo groot als wanneer er een extra groen continent zou worden toegevoegd met 2x de oppervlakte van de USA (18.000.000 km2) .  “Dat kan grote effecten hebben op de kringloop van water en koolstof en kan  fundamentele veranderingen in het klimaatsysteem teweeg brengen ” zegt eerste auteur dr Zaichun Zhu, onderzoeker van de Universiteit van Peking, China, die de eerste helft van dit onderzoek bij de faculteit Aarde en Milieu aan de Boston University (USA) deed, samen met Prof. Myneni .

Simulaties met genoemde  ecosysteem modellen suggereren dat CO2-bemesting 70% van de waargenomen vergroening verklaart, gevolgd door stikstofdepositie (9%), klimaatverandering (8%) en veranderend landgebruik (LCC) (4%). CO2-bemesting verklaart de meeste vergroening in de tropen, terwijl klimaatverandering heeft geleid tot vergroening op hoge breedte en op de Tibetaanse Plateau. LCC draagt het meeste bij aan de regionale vergroening in het zuidoosten van China en het oosten van de Verenigde Staten. Volgende generaties ecosysteemmodellen zijn nodig om verfijningen aan te brengen.

Bron:  NASA

Maart tot nu toe kouder dan gemiddeld

maart 2016

Bron:  KNMI

De maand maart verloopt aanmerkelijk kouder dan we gewend zijn. In de grafiek is te zien dat in de eerste 2 decaden van deze maand  de gemiddelde dagtemperatuur zo’n 2 graden lager lag dan gemiddeld. Gevolg is een vertraagde inval van de lente in de natuur.

Oorzaak van die lagere temperaturen was een permanente aanvoer van droge en koude lucht uit het (N)O. Doordat de aangevoerde lucht droog was kon de toch wel krachtige zon de temperatuur overdag nog behoorlijk optillen.  ‘s Nachts koelde t sterk af, onder andere ook vanwege forse uitstraling.

Vanaf 17 maart stijgt de gemiddelde temperatuur langzaam tot iets boven  gemiddelde waarden als gevolg van draaiing van de wind.  Daardoor wordt wat zachtere maritieme lucht ons land ingeblazen. Dat heeft vooral effect op de nachttemperaturen. Vanwege de bewolking heeft de zon onvoldoende mogelijkheden om de dagtemperaturen flink op te tillen.

Windenergie, de tulpenmanie van de 21e eeuw

pieterlukkes

Windenergie is inderdaad heel winstgevend. In dit land lopen heel wat mensen rond die er miljonair door zijn geworden. Subsidie-miljonairs wel te verstaan. Want als er geen subsidies zijn is er ook geen windenergie.”

Een uitspraak van emeritus hoogleraar Pieter Lukkes in een recent artikel van zijn hand. Sinds het schandaal rond de ex-directeur van ECN in Petten die zelf windmolens bezat en daar een leuke subsidiestuiver aan overhield weet denkend Nederland wel hoe de vlag er bij hangt. Dat die directeur tegelijkertijd de regering moest adviseren over windenergie maakt de kwestie nog erger.

Als je grond hebt met een agrarische bestemming  kun je een fantastisch arbeidsloos inkomen “verdienen”  door aan derden toestemming te verlenen voor de bouw van windmolens. Een jaarinkomen van € 50.000 per molen is haalbaar heb ik me laten vertellen. Vandaar dat veel boeren graag een paar windmolens op hun land hebben.

Begrijp me goed, ik ben een grote voorstander van duurzame energie.  Zelf heb ik al in de jaren ’90 zonnecollectoren op mijn dak laten leggen. Niet rendabel, ik hoopte quitte te spelen. Zonnepanelen om elektriciteit op te wekken worden steeds goedkoper en er komt een moment waarop die vorm van elektriciteitsopwekking kan concurreren met die van conventionele centrales denk ik. Dat gaat helaas niet op voor windenergie. Toch heeft de overheid zwaar ingezet op windenergie in het Energie Akkoord. Tot in lengte van jaren onrendabel zeggen veel deskundigen. En het levert geen reductie van CO2-uitstoot op.  Intussen begint de weerstand bij de gewone mensen steeds meer toe te nemen. Niet alleen bij plaatsing van molens op het land, maar in toenemende mate ook bij aanleg van molenparken op zee en in het IJsselmeer.

De quote aan het begin van dit bericht komt uit een schrijven van Pieter Lukkes. Dat schrijven, getiteld “Politieke windkastelen” vindt u hier. Het betreft de aanleg van een molenpark voor de kust van Friesland, en de rol van de provincie daarin.

Als u het naadje van de energiekous wilt weten over windenergie dan leest u het essay van Pieter Lukkes, getiteld “Het Energie Akkoord, feitelijk en maatschappelijk”. Zeer lezenswaardig.

pieterlukkes2