Afgelopen dagen buitengewoon koud

april 2016 de bilt

Bron:  https://weerstatistieken.nl/

De afgelopen dagen waren zeer koud.  Dat is te zien in bovenstaande grafiek. De brede grijze band geeft de gemiddelde klimatologische temperatuurwaarden weer voor De Bilt. Duidelijk is dat zowel de maximum als de minimum etmaaltemperatuur van de afgelopen dagen veel lager waren dan gemiddeld.

Maar is er ook een record te vieren? Lees verder

Wat u gaat betalen voor die windparken, en nog veel meer

Dr. Fred Udo is gepromoveerd in de kernfysica aan de Universiteit van Amsterdam. Als senior onderzoeker heeft hij gewerkt aan grote experimenten opgesteld bij de versnellers van CERN in Geneve. Verder is hij buitengewoon hoogleraar experimentele elementaire deeltjes fysica aan de Vrije Universiteit van Brussel. Geen domme gast dus.

De afgelopen jaren heeft hij zich intensief bezig gehouden met windenergie. Hij heeft er verstand van en kan rekenen. We staan aan de vooravond van de aanleg van enorme windparken, op zee en op het land. De windenergie binnen het energie-akkoord gaat ons minstens 53 miljard kosten zonder dat het milieu er veel mee opschiet. De kleinverbruiker (lees: u en ik) gaat de rekening betalen. Dat betekent 500 Euro per jaar boven op onze energierekening. En dat wordt in de toekomst alleen maar meer. De opbrengst aan energie van die enorme investering is zal niet meer dan 3% van het totale energieverbruik in Nederland zijn! Kees de Lange interviewde Fred Udo onlangs in Café Weltschmerz.

We zijn een lijdzaam volkje, mopperen graag maar komen zelden in actie. Maar als u wilt weten hoe u bij de neus genomen wordt en de komende jaren financieel gepakt, luister dan naar het interview.

CO2 maakt de aarde groener

greening

Bron: Boston University / R. Myneni

Een internationaal team van 32 auteurs van 24 instellingen uit acht landen heeft onlangs een studie in het tijdschrift Nature Climate Change gepubliceerd getiteld “Greening of the Earth and its drivers” .

Uit de studie blijkt een significante ‘vergroening’ van 25% tot 50%  van begroeide gebieden op aarde.  Minder dan 4% van het oppervlak vertoonde ‘browning’  (afname van het bladoppervlak). De gegevens zijn afkomstig van de NASA-MODIS en NOAA-AVHRR satellieten  van 1982 tot 2009. De data zijn verwerkt in 10 Global Ecosystem modellen.   ‘Vergroening’ betekent een stijging in bladoppervlak van planten, de leaf area index (LAI).  Groene bladeren produceren met behulp van zonlicht, CO2, water en voedingsstoffen uit de bodem suikers. Deze suikers zijn de bron van voedsel, vezels en brandstof voor het leven op aarde. Meer suikers worden geproduceerd als er meer CO2 in de lucht zit. Dit heet CO2 bemesting.  Veel glastuinders in ons land verhogen de CO2-concentratie in hun kassen tot 1000 a 1200 ppm om de productie te verhogen. Gemiddeld is het atmosferisch CO2-gehalte momenteel ongeveer 400 ppm.

Ongeveer 85% van het ijsvrije landoppervlkak van de aarde is bedekt met vegetatie.  Deze groene gebieden nemen ongeveer 30% van het totale aardoppervlak in beslag.  Deze vergroening, de toename van het bladoppervlak, is net zo groot als wanneer er een extra groen continent zou worden toegevoegd met 2x de oppervlakte van de USA (18.000.000 km2) .  “Dat kan grote effecten hebben op de kringloop van water en koolstof en kan  fundamentele veranderingen in het klimaatsysteem teweeg brengen ” zegt eerste auteur dr Zaichun Zhu, onderzoeker van de Universiteit van Peking, China, die de eerste helft van dit onderzoek bij de faculteit Aarde en Milieu aan de Boston University (USA) deed, samen met Prof. Myneni .

Simulaties met genoemde  ecosysteem modellen suggereren dat CO2-bemesting 70% van de waargenomen vergroening verklaart, gevolgd door stikstofdepositie (9%), klimaatverandering (8%) en veranderend landgebruik (LCC) (4%). CO2-bemesting verklaart de meeste vergroening in de tropen, terwijl klimaatverandering heeft geleid tot vergroening op hoge breedte en op de Tibetaanse Plateau. LCC draagt het meeste bij aan de regionale vergroening in het zuidoosten van China en het oosten van de Verenigde Staten. Volgende generaties ecosysteemmodellen zijn nodig om verfijningen aan te brengen.

Bron:  NASA

Maart tot nu toe kouder dan gemiddeld

maart 2016

Bron:  KNMI

De maand maart verloopt aanmerkelijk kouder dan we gewend zijn. In de grafiek is te zien dat in de eerste 2 decaden van deze maand  de gemiddelde dagtemperatuur zo’n 2 graden lager lag dan gemiddeld. Gevolg is een vertraagde inval van de lente in de natuur.

Oorzaak van die lagere temperaturen was een permanente aanvoer van droge en koude lucht uit het (N)O. Doordat de aangevoerde lucht droog was kon de toch wel krachtige zon de temperatuur overdag nog behoorlijk optillen.  ‘s Nachts koelde t sterk af, onder andere ook vanwege forse uitstraling.

Vanaf 17 maart stijgt de gemiddelde temperatuur langzaam tot iets boven  gemiddelde waarden als gevolg van draaiing van de wind.  Daardoor wordt wat zachtere maritieme lucht ons land ingeblazen. Dat heeft vooral effect op de nachttemperaturen. Vanwege de bewolking heeft de zon onvoldoende mogelijkheden om de dagtemperaturen flink op te tillen.

Windenergie, de tulpenmanie van de 21e eeuw

pieterlukkes

Windenergie is inderdaad heel winstgevend. In dit land lopen heel wat mensen rond die er miljonair door zijn geworden. Subsidie-miljonairs wel te verstaan. Want als er geen subsidies zijn is er ook geen windenergie.”

Een uitspraak van emeritus hoogleraar Pieter Lukkes in een recent artikel van zijn hand. Sinds het schandaal rond de ex-directeur van ECN in Petten die zelf windmolens bezat en daar een leuke subsidiestuiver aan overhield weet denkend Nederland wel hoe de vlag er bij hangt. Dat die directeur tegelijkertijd de regering moest adviseren over windenergie maakt de kwestie nog erger.

Als je grond hebt met een agrarische bestemming  kun je een fantastisch arbeidsloos inkomen “verdienen”  door aan derden toestemming te verlenen voor de bouw van windmolens. Een jaarinkomen van € 50.000 per molen is haalbaar heb ik me laten vertellen. Vandaar dat veel boeren graag een paar windmolens op hun land hebben.

Begrijp me goed, ik ben een grote voorstander van duurzame energie.  Zelf heb ik al in de jaren ’90 zonnecollectoren op mijn dak laten leggen. Niet rendabel, ik hoopte quitte te spelen. Zonnepanelen om elektriciteit op te wekken worden steeds goedkoper en er komt een moment waarop die vorm van elektriciteitsopwekking kan concurreren met die van conventionele centrales denk ik. Dat gaat helaas niet op voor windenergie. Toch heeft de overheid zwaar ingezet op windenergie in het Energie Akkoord. Tot in lengte van jaren onrendabel zeggen veel deskundigen. En het levert geen reductie van CO2-uitstoot op.  Intussen begint de weerstand bij de gewone mensen steeds meer toe te nemen. Niet alleen bij plaatsing van molens op het land, maar in toenemende mate ook bij aanleg van molenparken op zee en in het IJsselmeer.

De quote aan het begin van dit bericht komt uit een schrijven van Pieter Lukkes. Dat schrijven, getiteld “Politieke windkastelen” vindt u hier. Het betreft de aanleg van een molenpark voor de kust van Friesland, en de rol van de provincie daarin.

Als u het naadje van de energiekous wilt weten over windenergie dan leest u het essay van Pieter Lukkes, getiteld “Het Energie Akkoord, feitelijk en maatschappelijk”. Zeer lezenswaardig.

pieterlukkes2

 

Nogmaals El Niño

De huidige super El Niño heeft de temperatuur op aarde op ongekende wijze opgestuwd. Hier is het fenomeen uitgelegd:

Om het fenomeen te monitoren hebben wetenschappers de regio op de Grote Oceaan waar zich het fenomeen afspeelt in 3 zones ingedeeld:

nino sst kaartje

Bron:  NOAA

In de meest oostelijke zone is de temperatuur-opstuwing tijdens een El Niño het grootst. Onder normale omstandigheden welt voor de kust van Peru koud oceaanwater van grote diepte op. Dat is het gevolg van de passaatwinden die vanuit Peru bezien aflandig zijn. Tijdens een El Niño verandert dat windsysteem en wordt het water aan de oppervlakte (SST) in de gehele regio sterk opgewarmd, met de grootste verschillen in zone 3.  Hieronder ziet u het verloop en de voorspelling van de SST op 1 maart 2016.

nino3 sst 1 maart 2016

Bron:  ECMWF

Te zien is dat de voorspelling weergeeft dat de SST van zone 3 dit jaar tussen 3° en 4°C zal dalen. Als de SST richting -1°C gaat zal er sprake zijn van een heuse La Niña.

Hoe het temperatuurverloop van de huidige El Niño zich naar de globale SST vertaalt is te zien op de volgende grafiek. Het is de SST3 van HadCRUT.  De SST anomalie piekte in januari j.l. op 0,732 °C , de temperatuur van februari lag op 0,604 °C.

hadsst3 gl

Bron: http://woodfortrees.org/

Zoals al eerder aangegeven ijlt de luchttemperatuur, de temperatuur van de onderste laag van de troposfeer (LTL) wat na op de SST. De satellietdata van UAH, MSU lower troposphere temperature v6.0beta5 ,   laat een stevige top zien in februari 2016. Data van de eerste decaden van maart zijn nog niet beschikbaar, maar het is waarschijnlijk dat de LTL zich alweer in een dalende tendens bevindt.   Het verloop van UAH LTL is hier te zien:

uah tlt maart 2016

Bron: KNMI

Wat een volatiliteit, het lijkt de beurs wel.

 

Beware of La Niña!

nino jan feb 2016

Bron:  NOAA

Super El Niño 2015-2016 is over zijn top heen, zoals hierboven te zien is.  De temperatuur van het oceaanwater in de centrale Pacific neemt snel af, maar dat wil nog niet zeggen dat het warmere water weinig of geen invloed meer heeft op de luchttemperatuur.

Wat interessant is wat er daarna komen gaat. Daar zijn diverse modellen voor ontwikkeld, een ervan is van de Japanse Meteorologische Dienst. Zo ziet de voorspelling van JAMSTEC er uit voor dit jaar: Lees verder

Drijfijs noordpool

eos ice

Nieuwe studie in GRL: “The researchers analyzed simulations from the Community Earth System Model, modeling both atmosphere and ocean circulation. They found that decadal-scale trends in Arctic winter sea ice extent are largely explained by changes in ocean circulation rather than by large-scale external factors like anthropogenic warming.”

Mooi, dat hadden we toch aardig uitgevogeld Jan Ruis: Dus de AMO verklaart (0.428 – 0.081) / 0.428 = 80% van de langjaarlijkse trend in de zeeijsafname. Sinds 2006 stopt de neergaande trend en dit komt volgens deze analyse omdat de AMO niet verder toeneemt. Als de AMO weer gaat dalen zou het zeeijs-oppervlak volgens deze analyse dus weer moeten toenemen.”

Was 2015 wel echt het warmste jaar ooit gemeten?

noaa 1980 2016

Bron: Guardian

In The Guardian stond bovenstaande grafiek afgebeeld. Duidelijk zou je zeggen. En het was alom voorspeld, al vanaf juni 2015. Maar net zoals zoveel in de klimatologie is niet alles eenduidig. De grafiek, afkomstig van NOAA, is gebaseerd op de temperatuurreeks van NCDC (USA), onderdeel van NOAA.

Het zijn cijfers die afkomstig zijn van thermometermetingen.  Net zoals de temperatuurreeksen van NASA (USA) en HadCRUT (GB).  Alle drie de meetreeksen komen uit op hetzelfde: 2015 was het warmste jaar ooit gemeten. The Guardian is wel zo eerlijk om erbij te vermelden dat 2015 ook een jaar was met een super El Niño, en dat drijft de temperatuur op aarde behoorlijk op. De top zat in december, dus ook dit jaar krijgen we nog de invloeden van die El Niño. De krant schrijft hierover:   “A strong El Niño event is peaking at the moment, putting the “icing on the cake” of high global temperatures. El Niño is a natural cycle of warming in the Pacific Ocean which has a global impact on weather. But scientists are clear that the vast majority of the warming seen in 2015 was due to the emissions from human activity. Even without an El Niño, this would have been the warmest year on record, said Prof Gavin Schmidt, director at Nasa’s Goddard Institute for Space Studies. “ Lees verder

De zeespiegel in het pre-industriële tijdperk vanaf 1700

De mijns inziens overtrokken belangstelling voor atmosferisch CO2 in het kader van de recente opwarming van de aarde  of ‘klimaatverandering’ vindt zijn oorsprong in een tweetal publicaties van Svante Arrhenius, Dat idee is gebaseerd op laboratoriumonderzoek van Svante Arrhenius, gepubliceerd in 1896 en in 1906. De publicaties van Arrhenius hebben lange tijd een sluimerend bestaan geleid. Pas in de jaren ’70 van de vorige eeuw is de belangstelling voor CO2 en temperatuurstijging weer nieuw leven ingeblazen.

Over de zekerheden en de onzekerheden van de rol van CO2 op het klimaat is op deze site al heel veel geschreven. In dit bericht gaat het over een afgeleide ervan, namelijk de zeespiegel. Ook daarover is hier al veel geschreven, onder andere hier.

zeespiegel1

Bovenstaande grafiek geeft de mondiale zeespiegelstijging weer vanaf 32.000 jaar geleden.  Het betreft het laatste en koudste deel van het Weichselglaciaal en de zeespiegelstijging vanaf het eind van die ijstijd tot en met het warmere Holoceen waarin we nu leven. De zeespiegel reageert op opwarming door middel van twee mechanismen: afsmelten van ijs en sneeuw dat op het land opgeslagen is, en uitzetting van water. De zeespiegel is vanaf 20.000 jaar geleden zo’n 120 m gestegen. Dat had onder andere tot gevolg dat de laagte die zich tussen Groot Brittannië en Nederland bevindt langzaam door water bedekt is geraakt:  de Noordzee. De zeespiegelstijging die in eerste instantie een versnelling kende neemt vanaf 10.000 jaar gelden af.  Dat wil zeggen dat de zeespiegel nog steeg maar in toenemende mate minder snel. In dit bericht richt mijn  belangstelling zich op het laatste stukje. Lees verder